You need to upgrade your Flash Player This is replaced by the Flash content. Place your alternate content here and users without the Flash plugin or with Javascript turned off will see this. Content here allows you to leave out noscript tags. Include a link to bypass the detection if you wish.

 
  Więcrol


Więcrol

Rys historyczny

Wieś i majątek

Wieniec, w XVI wieku Yynyecz, wieś i dobra nad Jeziorem Wienieckim (w latach 1900-1910, gdy funkcjonowała niemiecka nazwa wsi - Winiec, jezioro nazywało się Winiecer See), w powiecie Mogilnickim, oddalona o 8 km na północny-zachód od Mogilna,
należąca do parafii katolickiej Niestronno, z pocztą w Józefowie.

W okresie przedrozbiorowym Wieniec stanowił własność szlachecką. W 1580 wieś wzmiankowana była jako własność Alberta Wienieckiego. 
W posiadaniu Wienieckich (Winiccyal) pozostała do schyłku XVIII wieku. W tym czasie osiedlili się tu osadnicy
holenderscy. Na początku XVI wieku wieś zobowiązana była do przekazywania dziesięciny, z łanów folwarcznych, plebanowi w parafii Niestronno. Natomiast łany kmiece dawały tylko kolędę, po groszu z łanu. 

W 1772 roku nowym właścicielem majątku został Jan Korytowski, a po nim w 1805 roku - Karol Dziembowski. W 1827 roku Wieniec przeszedł we władanie rodziny Seydlitz. Taki stan utrzymał się do 1926 roku. W roku 1837 wieś Wieniec miała 15 domostw, 127 mieszkańców. W skład dóbr wchodziły dodatkowo: holendry Czaganiec (5 dm. 34 mszk.) Czarne Holędry (Olędry) mające 8 dm. 40 mszk., Popielary (6 dm. 24 mszk.) i młyn Leśnik (l dm. 9 mszk.). W 1926 roku, majątek liczył 518 ha i należał do Marii (von?) Seydlitz, a następnie do Adolfa Razina. W 1945 roku Wieniec przeszedł w ręce Skarbu Państwa Polskiego. Właścicielem został Kombinat PGR Szczeglin, a bezpośrednim użytkownikiem Zakład Rolny - Wieniec. Obecnie gospodarstwo, dwór i park pozostają w rękach prywatnych.

Dwór

Dwór zbudowano na przełomie XIX i XX wieku. Na lekkim wyniesieniu postawiono
podpiwniczony budynek, na rzucie zbliżonym do kwadratu. Był on murowany z cegły i
otynkowany. Posiadał dach mansardowy z lukarnami, kryty dachówką ceramiczną. Całość
została wzniesiona jako budynek parterowy z facjatami. Nadano mu styl eklektyczny (autor projektu nieznany), z elementami modernistycznymi. Swoim wyglądem zrywał on z tradycją architektury rezydencjonalnej, wiejskiej, występującej na tym terenie. Stanowił raczej przeniesienie wzorów miejskiej willi. Pewne analogie, szczególnie w kompozycji fasady, przybliżają go do stosowanego w końcu XIX wieku i na początku XX - tzw. Stylu
Krajowego. 

Frontem był zwrócony na południe. Znajdował się tu półkolisty ganek z lustrzanymi schodami. Był on wsparty na czterech kolumnach i dwóch pilastrach przyściennych, otoczony balustradą z neobarokowymi półtralkami. Kamiennym schodom towarzyszyły pełne, murowane balustrady, zakończone u podstawy kwadratowymi słupkami. Zadaszenie ganku stanowiło podłogę półkolistego tarasu wystawki pierwszego piętra. Na osi ganku znajdowała się facjatka. 

Z tego miejsca rozciągał się piękny widok na pobliskie jezioro i otaczające je lasy. W elewacji bocznej, od zachodu, centralnie, umieszczono szeroką loggię z murowaną balustradą, wysuniętą przed lico ściany. W zachodniej części towarzyszyły jej boczne schody. Loggię wieńczył trójkątny tympanon. Wszystkie elewacje ozdobiono boniowaniem. Po 1945 roku we wnętrzu dokonano częściowych zmian układu pomieszczeń. Pod koniec XX wieku budynek wyremontowano. Gruntowny remont dworek przeszedł w 2008 roku i obecnie służy jako Dworek Weselny.

Folwark

Podwórze folwarczne wraz z zabudowaniami gospodarskimi zlokalizowano w części
północno-zachodniej obiektu. Zajmowało ono powierzchnię 0,3 ha. Kompozycyjnie było
geometryczne, jednak pod względem przestrzennym - rozproszone. Od wsi, na teren gospodarstwa prowadziła droga wewnętrzna. Wiodła ona od głównej drogi wiejskiej, przez bramę, ustawioną na wysokości północnego brzegu stawu parkowego. Wzdłuż tej drogi znajdowały się zabudowania kolonii mieszkalnej. Druga droga, w części północnej obiektu, łączyła gospodarstwo z przylegającymi polami. Obecne założenie folwarczne pochodzi prawdopodobnie z lat 1870-1910. W tym czasie z inicjatywy Seydlitzów wybudowano dodatkowe obiekty: młyn wodny, folusz oraz kuźnię. 

Na północno-wschodnim skraju zabudowań folwarcznych, bliżej dworu,
zlokalizowana była węglarnia (wybudowana prawdopodobnie w 1885 roku). Po 1945 roku
zmieniła się funkcja obiektu. Około 1958 roku przeprowadzono prace adaptacyjne: postawiono ścianki działowe, zamurowano otwór okienny w ścianie północno-zachodniej.
Węglarnię zamieniono na chlew. W tej postaci istniała jeszcze w 1987 roku. Obecnie
pozostały jedynie ślady fundamentów. W pobliżu znajdował się drugi budynek o nieustalonej funkcji, określany później także jako chlew. Podzielił on losy węglami (pozostały po nim jedynie fundamenty i fragmenty ścian). W odległości około 15 m od stawu postawiono chlew, budynek jednokondygnacyjny, nie podpiwniczony, z dwuspadowym dachem. Był on posadowiony na podmurówce z kamieni polnych i cegły. Ściany wykonano z cegły pełnej palonej i z cegły dziurawki. W latach 80-tych ubiegłego wieku obiekt użytkowano częściowo jako chlew, częściowo jako magazyn. Obecnie w tym miejscu znajduje się sklep wiejski. 

W miejscu starych zabudowań - dwóch budynków stojących na podwórzu gospodarczym,
równolegle względem siebie - w okresie działalności Zakładu Rolnego wybudowano nowe
obory. Owczarnia, znajdująca się za oborą, od strony parku powstała prawdopodobnie
później niż budynki wzniesione w latach 1870-1910. Do dzisiaj pozostały po niej resztki
kamienno-ceglanych ścian. Od strony północno-wschodniej, przy nowej oborze, znajdowała się niezidentyfikowana budowla z czerwonej cegły, wzniesiona na planie koła. W latach 80-tych XX wieku wykorzystywana była jako magazyn. Obecnie stoi niezagospodarowana. W pobliżu północnego brzegu stawu, przy okalającej go drodze, wybudowano, zagłębioną w ziemi piwnicę. Poza obrębem folwarku, między 1910 a 1920 rokiem, wzniesiono budynek gospodarczy o niewyjaśnionej funkcji, obecnie wykorzystywany jako magazyn nawozów i przedmiotów potrzebnych do produkcji rolnej. Stał on przy drodze Niestronno - Mogilno.

Park

W tym samym czasie, co dwór powstało założenie ogrodowe. Park rozciągał się na
południu - od drogi wiejskiej, aż po północny kraniec posiadłości, gdzie graniczył częściowo z folwarkiem a częściowo z drogą łączącą zabudowania gospodarcze z przyległymi polami. Od wschodu towarzyszyły mu pola, a zachodni skraj stanowiła droga dojazdowa, prowadząca do dworu i dalej do folwarku. Park zajmował powierzchnię około 3,5 ha. Na jego terenie, w części zachodniej w pobliżu dworu, znajdował się staw o powierzchni 0,09 ha. Większa część parku położona była na wzniesieniu o dość dużej różnicy wysokości, ze skłonem skierowanym głównie ku zachodowi, a w pobliżu dworu w stronę południową, ku jezioru. Na teren obiektu wjeżdżało się przez bramę, usytuowaną centralnie, na osi zachodniej elewacji. W tej sytuacji elewacja boczna przejęła rolę fasady frontowej. Natomiast frontowa - utożsamiana była z ogrodową. Znajdujące się tu paradne wejście, z półokrągłym gankiem, pełniło jednocześnie funkcję wyjścia ogrodowego. Zieleń parkowa przylegała bezpośrednio do dworu. Nie było podjazdu z wyraźnie zarysowanym centralnym klombem. Układ dróg odpowiadał ówczesnym kanonom mody sztuki ogrodowej. Przebiegał on swobodnie. Klucząc, pozwalał dotrzeć do wszystkich zakątków lub wykonać tylko tzw. mały spacer wokół dworu. Istniały także bezpośrednie połączenia komunikacyjne z otoczeniem. Były to wyjścia na drogę wiejską, na pola oraz na podwórze folwarczne. Po 1945 roku, w związku z działalnością Zakładu Rolnego, sukcesywnie zmniejszano powierzchnię parku w części północo-zachodniej, przeznaczając ją na rozbudowę podwórza wraz z zabudowaniami gospodarczymi. Po 1985 roku wybrukowano drogę prowadzącą od bramy wjazdowej do dworu oraz płaszczyznę wokół budynku. Kamieniem polnym obudowano również podnóże skarpy przy wschodniej elewacji. W parku wykonano nowe, kamienne ścieżki. Na drodze wzdłuż wschodniego i północnego brzegu stawu także ułożono bruk. W 2005 roku park został ponownie zinwentaryzowany i zaprojektowany i dziś jest miejscem wypoczynku a także doskonałym miejscem zdjęć plenerowych,
 

Copyright ©Wiencrol 2007 

REMONT MATERIAŁY BUDOWLANE     REMONT MECHANIKA PRECYZYJNA     WYPOCZYNEK NAD MORZEM

Realizacja telvicom.info